عمان در یک نگاه
رشد اقتصادی
1/7 درصد
(سال 2024)
رشد اقتصادی ایران در این سال 0/6 درصد بوده.
سرانه تولید ناخالص ملی
20،499 دلار
(سال 2024)
سرانه ایران در این سال 4070 دلار بوده.
واحد پول
ریال
نماد Rial
هر ریال حدود 2/6 دلار آمریکا است.
منطقه زمانی
GMT + 4
ایران GMT + 3:30 است.
30 دقیقه اختلاف زمان با ایران.
اگرچه نرخ رشد اقتصادی واقعی عمان در سال ۲۰۲۴ برابر با ۱.۷٪ بوده است، دولت عمان یک استراتژی توسعه بلندمدت به نام «چشمانداز ۲۰۴۰» (Vision 2040) را دنبال میکند که هدف اصلی آن تنوعبخشی اقتصادی در بخشهای فناوری و کاهش وابستگی به بخش نفت است تا بتواند رشد پایدار اقتصادی در آینده فراهم کند.
محیط اقتصادی مساعد
وضعیت اقتصادی عمان ترکیبی از یک اقتصاد سنتی وابسته به منابع هیدروکربنی است که با برنامهریزیهای بلندمدت (چشمانداز ۲۰۴۰) برای تبدیل شدن به یک قطب لجستیکی، دیجیتال و انرژیهای تجدیدپذیر، در حال تنوعبخشی ساختاری است. عمان، که به عنوان «سوئیس خاورمیانه» شناخته میشود، از ثبات سیاسی داخلی و روابط دیپلماتیک قوی برخوردار است. این کشور دارای موقعیت استراتژیک مهمی است که دسترسی مطمئن به خلیج و مسیرهای اصلی دریایی را فراهم میکند و به بازارهای هند، آفریقا و آسیا متصل است.
ابعاد فرهنگی و آداب معاشرت
فرهنگ عمان بر پایه اصول اسلامی و احترام به سنتهای اجتماعی بنا شده است، که این امر مستلزم رعایت آداب خاصی در تعاملات اجتماعی و تجاری است. موفقیت در بازار عمان نیازمند چیزی فراتر از تحلیلهای مالی و استراتژیهای عملیاتی است؛ هوش فرهنگی و درک تفاوتهای ظریف در تعاملات تجاری نقشی حیاتی ایفا میکند. در فرهنگی که روابط شخصی و احترام متقابل از ارزش بالایی برخوردار است، توانایی انطباق با هنجارهای محلی میتواند به اندازه یک پیشنهاد تجاری قوی، برای موفقیت بلندمدت اهمیت داشته باشد.
ساختار جمعیتی عمان
4/5 میلیون نفر
بخش قابل توجهی از جمعیت (حدود ۴۳٪) مهاجران هستند که به عنوان نیروی کار در عمان زندگی میکنند.
مسقط
سایر شهرهای مهم: دقم، صلاله، صحار، خصب
عربی
زبان تجارت و تحصیلات عالی انگلیسی است ولی خارج از مسقط رایج نیست.
سایر زبانهای رایج: سواحیلی، فارسی، اردو، بلوچی، هندی و زبانهای مختلف آسیای جنوبی
اسلام
اکثریت مردم این کشور مسلمان هستند. هندوها، مسیحیان و سایر گروهها و مذاهب در اقلیت هستند.
عمان از نظر جغرافیایی دومین کشور بزرگ در شورای همکاری خلیج فارس (GCC) است. قرار گرفتن عمان در جنوب شرقی شبه جزیره عربستان و در تقاطع خاورمیانه، آفریقا و آسیا، موقعیت این کشور را استراتژیک کردهاست.
قطبهای اقتصادی و شهرهای کلیدی
قطبهای اقتصادی و شهرهای کلیدی عمان، به ویژه در راستای استراتژی توسعه «چشمانداز ۲۰۴۰» برای تنوعبخشی اقتصادی و توسعه زیرساختها، به سه مرکز اصلی تقسیم میشوند. تمرکز اصلی توسعه اقتصادی عمان بر روی سه بندر آبهای عمیق و مناطق آزاد تجاری مجاور آنها است، که به عنوان هابهای لجستیکی برای حمل و نقل بینالمللی شناخته میشوند.


مسقط
پایتخت و مرکز تجاری عمان
یکی از قطبهای کلیدی در زمینه زیرساختهای دیجیتال است.


دقم
مرکز هوش مصنوعی و فناوری فضایی
برجستهترین پروژه زیرساختی عمان است که به یک قطب نوآوری برای فناوریهای نوظهور تبدیل شده است.


صلاله
مرکز داده و استخراج پایدار رمزارزها
تمرکز اصلی اقتصاد دیجیتال نیست، اما به سمت بخشهای نوآورانه و زیرساختهای هوشمند پیش میرود و پتانسیل جذب سرمایه را دارد
چشمانداز اقتصاد دیجیتال عمان
سهم از GDP
3هدفگذاری نرخ رشد سالانه
11ضریب نفوذ اینترنت
95چشمانداز اقتصاد دیجیتال عمان بر اساس برنامهریزیهای بلندمدت دولت (Vision 2040) و سرمایهگذاریهای سنگین در زیرساختهای فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) تعریف شده است. دولت، توسعه این بخش را در اولویت قرار داده و این بخش برای رشد در سالهای آتی در موقعیت مناسبی قرار دارد. یکی از اهداف کلیدی «چشمانداز ۲۰۴۰» این است که سهم اقتصاد دیجیتال در کل تولید ناخالص داخلی (GDP) افزایش یابد.
پوشش شبکههای موبایل در سطح بالایی قرار دارد؛ ۹۷.۸٪ جمعیت تحت پوشش شبکه 3G و ۹۶.۲٪ تحت پوشش شبکه 4G/LTE قرار دارند. همچنین، پوشش شبکه 5G به ۴۵.۴٪ از جمعیت میرسد. این دسترسی وسیع به شبکههای موبایل امکان رشد سریع اقتصاد دیجیتال را فراهم میکند.
رکوردهای سرمایهگذاری
سرمایهگذاران خارجی بسیاری، با تمرکز بر زیرساختهای فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)، مراکز داده و فناوریهای نوظهور، وارد بخش اقتصاد دیجیتال عمان شدهاند. دولت عمان نیز به طور فعال شرکتهای خارجی، به ویژه در بخش فناوری، را به سرمایهگذاری تشویق میکند.
برترین سرمایهگذاران:
- آمریکا: 7/4 میلیارد دلار در سال 2025
- انگیلیس: 7 میلیارد دلار در سال 2025
- چین: 3/4 میلیارد دلار در سال 2025
5 بخش کلیدی تحول دیجیتال
تحول دیجیتال عمان بر چند محور اصلی استوار است که هم زیرساختهای پایه و هم فناوریهای نوظهور را در بر میگیرد:
- دولت الکترونیکی و زیرساخت: 442 میلیون دلار
- خدمات بازیابی از فاجعه: 65 میلیون دلار
- استخراج رمزارزها: 370 میلیون دلار
- هوش مصنوعی: مبلغ دقیقی مشخص نشدهاست
- فناوریهای فضایی: مبلغ دقیقی مشخص نشدهاست


قطبنمای اقتصاد دیجیتال مالزی بر اساس دادههای سازمان ملل
مالزی دارای بستر دیجیتال بسیار قوی و آماده است که این امر مدیون زیرساختهای پیشرفته و استفاده گسترده از فناوری در خدمات عمومی نظیر سلامت و آموزش است. در نتیجه موانع ورود برای شرکتهای خارجی از نظر فنی و قانونی نسبتاً کم است و بستر لازم برای تحول دیجیتال فراهم است. با این حال، قلب تپنده اقتصاد دیجیتال، یعنی بخش کسبوکار دیجیتال، ضعیفترین حلقه است؛ به ویژه در حوزههای نوآوری که در وضعیت نوپا قرار دارد.
این شرایط شکاف بزرگی برای سرمایهگذاران خارجی ایجاد میکند: بازار مالزی (به جز حوزههای آموزش و سلامت) به جای محصولات تکمیل شده و پیشرفته، به راهحلهای بنیادی نیاز دارد که بتوانند فرهنگ نوآوری و اکوسیستم استارتاپی را شکل دهند.
روندها و فرصتهای کلیدی اقتصاد دیجیتال
عمان برنامه ملی هوش مصنوعی و فناوریهای دیجیتال پیشرفته را تصویب کرده است. بخشهایی مانند بهداشت، آموزش، حمل و نقل و انرژی به عنوان زمینههایی که میتوانند از هوش مصنوعی بهره ببرند، شناسایی شدهاند. عمان قصد دارد یک منطقه ویژه هوش مصنوعی را در دُقم برای تحقیق و آزمایش تخصیص دهد.
- شهرهای هوشمند: توسعه شهرهای هوشمند یک ستون کلیدی در چشمانداز ۲۰۴۰ است و پروژههای آزمایشی با استفاده از هوش مصنوعی، پهپادها و سایر فناوریها در حال انجام است.
- فناوری فضایی: عمان میخواهد خود را به عنوان یک قطب منطقهای برای خدمات و فناوریهای فضایی تثبیت کند. فرصتها شامل پرتاب ماهوارههای بومی و ایجاد یک مرکز پرتاب موشک فضایی در دُقم است.
عمان از موقعیت جغرافیایی و ذخایر انرژی خود برای تبدیل شدن به یک مرکز داده منطقهای استفاده میکند.
- مراکز داده و رایانش ابری: به دلیل مهاجرت کسبوکارها به سمت ابری شدن، فرصتهای تجاری برای تأسیس مراکز داده در حال افزایش است. عمان با داشتن ۱۸ کابل اینترنت زیردریایی که اتصال جهانی با تأخیر کم را فراهم میکند، از این مزیت رقابتی بهره میبرد.
- انرژیهای تجدیدپذیر: دولت برنامهریزی کرده است تا با استفاده از پتانسیل بالای انرژیهای تجدیدپذیر، هزینه برق را کاهش دهد تا مراکز داده و فناوری هوش مصنوعی بیشتری جذب کند.
- خدمات بازیابی از فاجعه: عمان قصد دارد با سرمایهگذاری مورد انتظار حدود ۶۵ میلیون دلار، خود را به عنوان یک مرکز کامل برای خدمات بازیابی از فاجعه تثبیت کند.
- امنیت سایبری: حفاظت از زیرساختهای ملی حیاتی یک حوزه مهم است. فرصتها شامل ایجاد یک صنعت امنیت سایبری، با تمرکز بر خدمات امنیتی مدیریتشده، تحلیل جرایم سایبری و مشاوره است.
با نفوذ بالای اینترنت و حمایت دولت از پرداختهای الکترونیک، این بخشها در حال رشد هستند:
- فینتک: راهحلهای پرداخت دیجیتال به سرعت در حال رشد هستند. راهاندازی سامانههایی مانند Apple Pay و Samsung Pay در سال ۲۰۲۴ نشاندهنده فرصتهای این بخش است. بانک مرکزی عمان چارچوب «سندباکس نظارتی فینتک» را در سال ۲۰۲۰ راهاندازی کرد.
- استخراج رمزارزها: عمان علاقهمندی خود را برای ایجاد قابلیتهایی برای راهاندازی مراکز استخراج داده رمزارزها ابراز کرده است.
- تجارت الکترونیک: با وجود سهم فعلی پایین (حدود ۱٪ از کل خردهفروشی)، نفوذ بالای اینترنت (۹۵.۲٪) و ترویج «جامعه دیجیتال» و «دولت الکترونیک» توسط دولت، فرصتهای زیادی برای رشد تجارت الکترونیک B2B و B2C فراهم کرده است.
- تأمین خدمات تجارت الکترونیک: فرصتهایی برای شرکتها برای توسعه و ارائه خدمات پشتیبانی لجستیکی مانند تحویل در مقصد نهایی (Last Mile Delivery) برای بازار رو به رشد تجارت الکترونیک وجود دارد.
- آموزش و توسعه نیروی کار: عمان به دنبال توسعه یک مرکز تعالی با تمرکز بر پشتیبانی و راهنمایی شرکتهای کوچک و متوسط (SME) است و در این راستا به دنبال ایجاد شراکت با سازمانهای فناوری جهانی است. عمان به دنبال جذب شرکتهایی است که از مهندسان ماهر محلی با حقوق پایینتر از بسیاری از کشورهای همسایه در بخشهای فناوری اطلاعات استفاده کنند.
- تجهیزات و خدمات ICT: شرکتهای خارجی میتوانند از نیاز به گسترش زیرساختهای پهنای باند و خدمات فناوری اطلاعات (IT) برای رشد بهره ببرند، زیرا دولت توسعه ICT را در اولویت قرار داده است.
- تحول زیرساختهای شهری: هدف توسعه زیرساختهای هوشمند در بخشهای مختلف مانند بهداشت با تمرکز بر مدلسازی، تأمین مالی و طراحی سیستمهای هوشمند، فرصتهایی را فراهم میکند.
ملاحظات فرهنگی
موفقیت در بازار عمان نیازمند چیزی فراتر از تحلیلهای مالی و استراتژیهای عملیاتی است؛ توانایی انطباق با هنجارهای محلی میتواند به اندازه یک پیشنهاد تجاری قوی، برای موفقیت بلندمدت اهمیت داشته باشد.
تعاملات تجاری
- اهمیت روابط شخصی: در عمان، «تماس شخصی منظم و آشنایی با شرکای تجاری» سنگ بنای موفقیت در کسبوکار است. برخلاف برخی فرهنگهای غربی که مستقیماً به موضوع اصلی میپردازند، در عمان اختصاص بخشی از جلسات به معاشرت و شناخت متقابل یک رویه استاندارد است. سرمایهگذاری زمان برای ایجاد اعتماد و رابطه شخصی، راه را برای همکاریهای تجاری بلندمدت و پایدار هموار میکند.
- سبک ارتباطی: ادب و نزاکت در ارتباطات بسیار ارزشمند است. بازدیدکنندگان تجاری خارجی باید از اظهارات صریح و انتقاد مستقیم خودداری کنند. به جای آن، استفاده از اشکال ارتباطی سازنده و متعادل که بر جنبههای مثبت تأکید دارد و راهحلهای مشترک را پیشنهاد میکند، بسیار مؤثرتر است. این رویکرد به حفظ هماهنگی و احترام متقابل کمک میکند.
- مهماننوازی: میزبانان عمانی معمولاً با قهوه، چای یا نوشیدنیهای غیرالکلی از مهمانان خود پذیرایی میکنند و رد کردن آن بیادبی تلقی میشود. یک رسم متداول، پذیرایی با یک فنجان قهوه عربی و مقدار کمی حلوای عمانی است.
ملاحظات مذهبی
- مسلمانان معتقد در عمان پنج بار در روز نماز میخوانند. اگر میزبان عمانی جلسه را متوقف کرد تا نماز بخواند به احترام او صبر کنید. این یک بخش عادی از روال روزانه است و جلسات پس از آن ادامه خواهد یافت.
- ماه رمضان تأثیر قابل توجهی بر محیط کسبوکار در عمان دارد و رعایت پروتکلهای آن برای همه، مسلمان و غیرمسلمان، ضروری است.
- در طول ماه رمضان، ساعات کاری کاهش مییابد. ادارات دولتی به ۵ ساعت در روز (معمولاً از ۹ صبح تا ۲ بعدازظهر) و شرکتهای بخش خصوصی به ۶ ساعت در روز (۳۰ ساعت در هفته) محدود میشوند.
- خوردن، آشامیدن و سیگار کشیدن در ملاء عام در طول ساعات روزهداری (از طلوع تا غروب آفتاب) بیادبانه تلقی میشود و باید به شدت از آن اجتناب کرد.
- کارفرمایان باید برای کارمندان مسلمان، جلسات را کوتاهتر برگزار کرده یا تا پس از رمضان به تعویق بیندازند. همچنین فضایی مجزا برای کارمندان غیرمسلمان جهت صرف غذا و نوشیدنی فراهم میکنند.
کسبوکار شما
تخصص ما
جایگاه اکسپورتکیت در توسعه بینالملل کسبوکار شما چیست؟
آمادهایم درباره برنامههایتان گفتگو کنیم و ببینیم چگونه میتوانیم در رشد کسبوکارتان اثرگذار باشیم.
